Da bi bili sigurni u uspjeh svog zlocinackog poduhvata, cetnici iz Bratunca i oklnih gradova koji pripadaju oblasti Birac, a koju su ranije proglasili ”srpskom autonomnom oblasti”, 30. Aprila proglasili su opcu mobilizaciju za Srbe i Crnogorce. To su bile posljednje pripreme i znak svakom Bosnjaku da predstoji masovni, organizirani zlocin, masovni ”majski” genocid.

Zlocin u Hranci

Prvo se na udaru naslo selo Hranca. Cetnici, i to uglavnom domaci iz Hranca i okolnih sela, na celu sa Momirom Nikolicem, dotadasnjim profesorom odbrane koji je potjecao iz ovog sela, najprije su 2.maja dosli u selo da izvrse razoruzavanje Bosnjaka, sto se radilo do tada i po drugim selima i naseljima gdje su zivjeli Bosnjaci. Vrlo malo oruzja su nasli u pretresenim kucama i krenuli su natrag ka Bratuncu. Na putu su sreli i ubili Hajru Ramica, ciji su les masakrirali i ostavili tako na putu. To je bio samo pocetak. Vec narednog dana cetnici se vracaju i organiziraju pravu hajku na Bosnjake Hranca.Bili su to Srbi komsije iz Hranca i susjednog sela Repovac, a predvodio ih je Najdan Mladenovic, a tu su jos bili njegov brat Milenko, te Mirko Todorovic, Pero Jovanovic, Dobrisav Blagojevic, Ratko, Pero i Bube Cirkovic itd.

Opkolili su selo kako niko ne bi mogao pobjeci i onda su usli u selo i trazili Izeta Arifovica i Ismeta Ramica , aktiviste SDA. U koordinaciji sa ovim cetnicima bila je i jedinica JNA, koja je dosla iz pravca Kravice i zaustavila se jer se navodno na njih pucalo iz sela. To je zapravo bilo izmisljanje povoda za zlocin. Uslijedila je nasumicna pucnjava cetnika po Bosnjacima. Tada su ubijeni Selma i Bego Hodzic, te Sacir i Osman Ramic. Zahvaljujuci upravo Osmanu koji je zapucao na cetnike, neki su uspjeli da pobjegnu, ali mnogi i nisu. Tada su uhapsena devetorica Bosnjaka, odvedeni su put Bratunca i to je bio njihov kraj. Uslijedila je pljacka i unistavanje bosnjacke imovine. Tog dana su zapaljene 43 kuce i mnogi popratni objekti. Paljene su kuce bez provjere da li ima neko u njima. Tako su gorijele kuce uz vrisku djece i stale uz riku krava koje su zive gorjele. Od ovog dana prezivjeli Bosnjaci Hranca nisu vise spavali u svojim kucama vec po sumama.

Dolazili bi samo krisom preko dana da uzmu nesto od namirnica kojih je bilo sve manje, jer su cetnicki pljackasi takodjer dolazili gotovo svakodnevno u pljackaske pohode. Kada je kasnije od 10. Do 13. Maja na stadion Bratunac formiran sabirni centar za Bosnjake, na njemu su se nasli i Bosnjaci iz Hranca. U toku racija i hapsenja ubijeno je jos 13 bosnjaka Hranca, a mnogi su zavrsili u logoru u Osnovnoj skoli ”Vuk Stefanovic Karadzic”, gdje ih je mnogo likvidirano. Polovinom maja u Hrancu vise nije bilo Bosnjaka. Sljedeca cetnica meta bilo je selo Bljeceva, koje se nalazi samo nekoliko kilometara od centra Bratunca prema Srebrnici. Napadnuto je 6.maja 1992. Godine minobacacima iz pravca Bratunca. Zbog zestine napada Bosnjaci iz ovog sela krenuli su u zbijeg prema srebrnickoj slobodnoj teritoriji, a onda su gotovo u prazno selo usli cetnici predvodjeni Milisavom Deronjicem, radojem Gvozdenovicem, Petrom Ilicem, Petrom Dimitrijevicem i dr. Zapalili su devet kuca i u selu zatekli su Ibru Jasarevica i ubili ga.

Zlocin u Glogovi

Medjutim, napadi na Hranc i Bljecevo bili su samo priprema za napade na veca bosnjacka sela poput Glogove. U ovom selu prema popisu stanovnistva iz 1991. Godine zivjelo je 1.913 stanovnika, od toga je 1.901 bio Bosnjak. Glogova se nalazi na putnom pravcu Bratunac-Konjevic Polje, gdje dalje dolazi Zvornik na jednoj, a Vlasenica na drugoj strani, tako da je ovo selo strateski vrlo bitno. Priprema za zlocin na Glogovi odvijala se vise dana. Krizni Stab Bratunca je odmah po preuzimanju vlasti, sredinom aprila, naredio jedinicama ”srpske vojske” i ”srpske policije”, tj, jedinicama TO i policije da razoruzaju Glogovu i Voljevicu, dva najveca Bosnjacka sela. Voljevica se nalazi , takodjer, na bitnom putnom pravcu prema Srebrenici sa jedne i Skelanima sa druge strane.

Cetnici su najprije planirali da u istom danu, odnosno 20. Aprila razoruzaju Bosnjake ovih sela, ali se to nije dogodilo isti dan. Najprije su nakon ultimatuma za predaju oruzja opkolili selo Voljevica 20. Aprila i oduzeli sve oruzje koje su nasli, a odlozeno je razoruzavanje Glogove jer je taj dan u Potocarima, od strane pripadnika Armije BiH, likvidirana jedna grupa cetnika koji su isli u pljackaske pohode na Srebrenicu. Razoruzavanje Glogove desilo se 27.aprila. Nakon toga nastavljeno je sa planiranjem etnickog ciscenja ovog sela. Krizni stab je sve radio koordinirano sa oklopno-mehanizovanom jedinicom JNA, na celu sa kapetanom Reljicem. Konacni dogovor za napad na Glogovu desio se 8.maja na sjednici kriznog staba, a napad je izvrsen ujutru 9.maja. Preko noci cetnici, odnosno tzv. TO Bratunca, uz pomoc JNA i paravojski opkolili su Glogovu, a u samu zoru uslijedio je napad. Bosnjaci iz sela nisu pruzili nikakav otpor.

Cetnici su sa lahkocom osvojili selo, redo su kupili ljude i odvodili su ih u privremeni sabirni centar u trzni centar u samom centru Glogove, a kuce i ostale objekte su redom palili. Nakon sto su ”ocistili” sve kuce, zene i djecu su otjerali na stadion u bratunac, gdje se tih dana formira centralni sabirni centar. Odatle si ih vecinu otjerali prema Kladnju, na slobodnu teritoriju. Ali, muskarci su ostavljeni u Glogovi,a onda ih likvidirali. Najveci broj ih je likvidiran u blizini dzamije na livadi Mustafe Rizvanovica, a jedan broj je odveden u druga mjesta i tako likvidiran. Neki nisu ubijeni tada vec su prebaceni u logo u skolu Vuk Stefanovic Karadzic i dobar broj ih je tamo ubijen. U toku 9. I 10. Maja likvidirano je 65 Bosnjaka u Glogovi, zene, djeca i iznemogli su protjerani, kuce su im popaljene, a oko 12. Sati 10.maja srusena je i dzamija. Neki su uspijeli pobjeci i prebaciti se do slobodne teritorije u Potocare i oni su svjedocili o ovom zlocinu i zlocincima koje su prepoznali. Tako su prezivjeli Bosnjaci medju cetnicima, izmedju ostalih, prepoznali svoje komsije Najdana i Milenka Mladjenovica, Miladina Jokica, Radomira Milosevica, Radenka Nikolica zvanog Mali Raso, Peru Jovanovica Cupa, Tadiju Mitrovica i dr.

”Lov na Bosnjake”

Upravo 10.maja krenula je i velika hajka hapsenja svih Bosnjaka koji su se jos nalazili u Bratuncu i okolnim mjestima. Sve se radilo po planu Kriznog staba, a cilj je bio konacno etnicko ciscenje samog gradskog jezgra Bratunca, prigradskih naselja: Repovac,Zljevice,Dzanici,Gradac,Mostanice,Rakovac, te jos neociscenih sela: Suha,Mihaljevici, Krasnovici, Krasnopolje, Lonjin idr. Nijaz Masic u knjizi ”Istina o Bratuncu”, o ovom danu u Bratuncu kaze: ”U ovu hajku ukljuceni su gotovo svi sposobni muskarci srpske nacionalnosti sa podrucja opcine Bratunac i Srebrenica. Izvrsen je pretres svake kuce u kojima su zivjeli Bosnjaci. Hajkaci su narod izgonili iz svojih domova ne dajuci vremena da se bilo sta ponese od licnih stvari i tjerali ih u dobro ogradjeni nogometni stadion u Bratuncu ciji su zidovi bili visoki preko dva metra, a na vrhu betonski zidova stajala je u visini od 50cm i bodljikava zica.

U nesvatljivoj panici narod je isao ka zapovijedanom odredistu, a hajkaci nisu cak dozvoljavali ni da majke malih beba u vise slucajeva ponesu sa sobom svoju djecu. Tamo gdje su se zatekla mala djeca zlikovci su ih spaljivali zajedno sa kucom u kojoj su se nalazili. Da bi pokazao svoju dosljednost u namjeri da potpuno etnicki ociste bosnjacka sela od Bosnjaka u svakom naselju ubijeno je po nekoliko lica sa namjerom da sluzi kao primjer ostalima, sta ih ceka ukoliko se ne budu ponasali po njihovim naredbama.” Medjutim, hajka na Bosnjake nije okoncana 10.maja jer su mnogi Bosnjaci uspjeli da se sklone pred cetnicima, a onda bi se skrivali po sumama, neki su se prebacivali na slobodne teritorije, a neki se i vracali kucama, ali su ih onda u ponovnim racijama i tzv. Pretresima terena hapsili cetnici.

Ove pretrese terena vrsili su lokalni cetnici,komsije. Za svako naselje odredjen je po jedan vojvoda da rukovodi pljackom i ”lovom” na Bosnjake. Tih dana sva imovina Bosnjaka je opljackana i unistena, a ukoliko bi cetnici uhapsili nekog radili su sa njim sta su htjeli. Mogli su gamuciti, maltretirati, ubiti. Jedino nisu smjeli nikoga pustiti. Za one koji nisu na licu mjesta ubijeni napravljeni su sabirni centri, odnosno to su bili logori. Takvi logori bili su crkva u Kravici i prostorija Mjesne zajednice u selu Polom.

Zavrsni udarac

Dakle, do 13 maja podrucje opcine Bratunac niz Drinu bilo je etnicki ocisceno, ostala su samo neka sela uzvodno uz Drinu. Tog dana cetnici su usli u sela Podcaus, Voljevicu i Bjelovac i izvrsili raciju. Po uobicajenom scenariju Bosnjaci su se uglavnom predavali, a jeda broj je trazio spas u zbjegovima na slobodnu teritoriju ili u sakrivanju po sumama. I u ovim selima bilo je ubijanja uhapsenih, pljacki, paljenja, ali su vecinu uhapsenih Bosnjaka transportirali prema Kladnju. Nekoliko naselja opcine Bratunac na samom pocetku agresije pripojeno je tzc. ”srpskoj opcini Skelane” to su naselja iz mjesnih zajednica: Bjelovac, Tegare, Zapolje, Fakovici i Zlijebac. Ciscenje ovih naselja vrsili su cetnici novooformirane srpske opcine Skelani, a kolovodje su bili Milenko Canic, Dane Katanic, Desimir Mitrovic, Slavko i Tihomir Jovanovic, Vidoje Maksimovic, Ognjen Markovic i dr. ”Ciscenje” ovih naselja izvrseno je u periodu 0d 15. Do 18. Maja, na poznat nacin i poznatim scenarijem. Posljednju masovnu ”cistku” cetnici Bratunca izvrsili su u selu Vitkovici 18. Maja.

Za ovo selo nije im se zurilo jer je bilo potpuno okruzeno i nije postojala mogucnost da tamosnji Bosnjaci pruze bilo kakav otpor. Po Bosnjake ovog sela cetnici su dosli 18. Maja, kada se svih 80 mjestana predalo. Odveli su iz za Bratunac, te spojili sa jos 50 mjestana Voljevice. Onda su odvojili zene i djecu i poslali ka Kladnju, a 32 muskarca nakon tri dana odveli su na teritoriju Vlasenice i streljali na podrucju Nove Kasabe. Samo su trojica prezivjela. Tako su okoncane masovne likvidacije, a pojedinacne hajke na one koji su se krili po sumama i povremeno spustali do sela zbog hrane su nastavljene tokom cijelog maja. Sa pocetkom juna vise nije bilo Bosnjaka u Bratuncu, osim u selima koja su pruzila otpor i drzala se slobodnim do proljeca 1993. Godine. Posljedna grupa je uhapsena 3. Juna, njih 38, uglavnom zena i djece. Svi su pobijeni, poslije mucenja i silovanja.